Boya Neden Yapışmaz? Tutmayan Boyanın Sebepleri

Boyanın bir yüzeye yapışması, ona tutunacak bir »diş« bulmasıyla olur. Yüzey ya pürüzlü olup boyayı kavrar ya da emici olup içine alır. İkisi de yoksa boya sadece üstte bekler, kuruyunca tırnakla bile kalkar. »Boya tutmadı« dediğimiz durumların hemen hepsinin altında yanlış ya da eksik yüzey hazırlığı vardır; boyanın markası ikinci plandadır.

Boyanın Tutmamasının Sebepleri

• Yağlı ve kirli yüzey: Mutfak yağı, el teması, silikon ya da gres boyayla zemin arasına girer, tutunmayı engeller.
• Toz ve gevşek zemin: Tebeşirlenmiş eski boya ya da tozlu sıva üstüne atılan boya, o gevşek tabakayla birlikte kalkar.
• Parlak, emici olmayan zemin: Eski yağlı boya, fayans, cam ve metal boyaya tutunacak diş vermez.
• Yanlış ya da eksik astar: Zemine uygun olmayan astar (veya hiç astar atmamak) yapışmayı baştan bozar.
• Nemli ya da rutubetli yüzey: İçi yaş duvara atılan boya yüzeyde kalır, nem dışarı çıkarken boyayı iter.

Avcılar'da bir ofiste eski yağlı boya üstüne plastik boya atmışlar, üç ayda tabaka tabaka dökülmüş. Gittim, elimle çekince kâğıt gibi geldi. Yağlı boyayı çatallayıp (mat zımpara) astar attık, ondan sonra plastiği çektik. Parlak zemine direkt boya atınca tutmaz, ona önce diş açacaksın.

Hangi Yüzeye Nasıl Tutturulur?

Her zemin aynı muameleyi istemez. Yeni sıva ve alçı emicidir, astar ister. Eski mat plastik boya genelde sağlamsa üstüne doğrudan boya tutar. Eski yağlı/parlak boya, fayans ve metal gibi pürüzsüz yüzeylerde ise önce zımparayla pürüz açmak ve yüzeye uygun (yapıştırıcı/bağlayıcı) astar atmak şarttır. Ahşapta da emici gözenekler astarla doyurulmadan boya düzgün tutmaz.

Boyanın Tutması İçin Doğru Yol

1. Yüzeyi deterjanlı suyla iyice yıkayıp yağ ve kiri tamamen alın.
2. Gevşek, dökülen, tebeşirlenen tabakaları kazıyıp sağlam zemine inin.
3. Parlak yüzeyleri (yağlı boya, fayans, metal) zımparayla matlaştırıp diş açın.
4. Zemine uygun astarı seçip uygulayın; emici yüzeye dolgu astar, parlak yüzeye bağlayıcı astar.
5. Astar tam kuruduktan sonra boyayı iki kat halinde geçin.

Yapışma sorununun en görünür sonucu soyulma ve pullanmadır; bu konuyu soyulma yazısında ele aldık. Nem kaynaklı tutmama ise rutubetle ilgilidir; detayını küf ve rutubet yazısında bulabilirsiniz.